هشدار کارشناسان مرکز تحقیقات کشاورزی استان کرمان درباره تهدید همزمان سه عامل مخرب در جنگلهای بادام وحشی دهسرد؛
زنگ خطر برای جنگلهای بادام وحشی دهسرد/مثلث تهدید در کمین ذخایر ژنتیکی شهرستان بافت استان کرمان
به گزارش روابطعمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان؛ جنگلهای بادام وحشی منطقه دهسرد در شهرستان بافت، بهعنوان یکی از ارزشمندترین ذخایر ژنتیکی استان کرمان، این روزها با چالشهای جدی مواجه است.
به دنبال گزارشهای واصله از سوی جوامع محلی مبنی بر خشکیدگی مشکوک بخشی از این درختان، تیم تخصصی به سرپرستی محمد بیرانوند و فاطمه دریجانی، اعضای هیات علمی بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، جهت بررسی میدانی عازم این منطقه شدند. این تیم کارشناسی با پیمایش مسیر در دو ارتفاع ۱۷۰۰ و ۲۱۰۰ متر از سطح دریا، به بررسی وضعیت سلامت درختان پرداختند.
محمد بیرانوند سرپرست بخش تحقیقات جنگل و مرتع گفت: یافتههای میدانی این بازدید، پرده از فعالیتِ همزمان سه عامل مخرب برداشت که سلامت این جنگلهای بومی را بهشدت تهدید میکند.
وی اولین عامل، در مثلث عوامل مخرب شناسایی شده را عوامل انسانی (تخریب فیزیکی) بیان کرد: بررسیهای انجام شده بر روی شاخههای درختان (مطابق تصاویر)، نشاندهنده قطع و شکستن غیرمتعارف شاخهها توسط عوامل انسانی است. این اقدامات علاوه بر ایجاد زخمهای باز بر پیکره درخت، راه را برای ورود عوامل بیماریزا و آفات ثانویه باز کرده و توان حیاتی درخت را تحلیل میبرد
بیرانوند اظهار داشت: دومین عامل انگل گیاهی دارواش (لورانتوس) است: تصویر ثبت شده از این گیاه نیمهانگل که بر روی شاخههای بادام وحشی مستقر شده، نشاندهنده رقابت شدید اینگونه برای جذب آب و مواد غذایی است. دارواش با مستقر شدن بر روی تاج درخت، درخت را بهتدریج ضعیف و در نهایت موجب مرگ فیزیولوژیک آن میشود.
وی سومین عامل را آفات چوبخوار (حشرات مهاجم) دانست: در بررسی تنه درختان، حفرههای عمیقی مشاهده شد که نشانه حضور لارو حشرات چوبخوار است. این آفات با حفر دالان در لایههای زنده تنه، مسیر انتقال شیره پرورده را مختل کرده و ضربات جبرانناپذیری به ساختار آوندی درخت وارد میکنند. همچنین در تصویر، تجمع حشرات کوچکی در نقاط ترشح صمغ دیده میشود که نشاندهنده ضعف عمومی درخت و هجوم ثانویه آفات است.
سرپرست بخش تحقیقات جنگل و مرتع ضمن ابراز نگرانی از وضعیت موجود، تأکید کرد که این عوامل بهصورت همافزا عمل کرده و سرعت خشکیدگی را در این اکوسیستمهای شکننده افزایش میدهند. وی تصریح کرد: «برای مهار این تهدیدات، نیازمند یک رویکرد علمی و ساختارمند هستیم.»
توصیه تیم تخصصی بر این است که با اجرای طرحهای پژوهشی مشترک میان «اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان» و «مراکز تحقیقاتی»، اقدامات عملیاتی شامل:
مبارزه مکانیکی با دارواش و هرس اصولی شاخههای آلوده، آموزش و ترویج فرهنگ حفاظت در بین جوامع محلی برای کاهش دخالتهای انسانی، پایش مستمر و بهکارگیری روشهای نوین بیولوژیک برای کنترل آفات چوبخوار در اولویت قرار گیرد.
حفاظت از جنگلهای بادام وحشی دهسرد، نهتنها یک وظیفه محیط زیستی، بلکه ضرورتی برای حفظ تنوع زیستی و امنیت اکولوژیک استان کرمان است. امید میرود با همکاری دستگاههای متولی، این جنگلهای ارزشمند از خطر نابودی مصون بمانند.
جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان کلیک نمایید
جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان کلیک نمایید


