رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی استان کرمان مطرح کرد:
تبدیل چالش سیلابهای اخیر به فرصت بهرهوری پایدار منابع آب استان کرمان
به گزارش روابطعمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان و به نقل از خبرگزاری مهر؛ شاهین آقامیرزاده، در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: در مناطق خشک و نیمهخشک کشور که با چالشهای جدیِ کمآبی، افت سطح آبهای زیرزمینی و تشدید پدیده خشکسالی روبهرو هستیم، حفاظت از آب بهعنوان ارزشمندترین سرمایه زیستی، یک ضرورت حیاتی و غیرقابلاغماض است.
وی افزود: در این شرایط، روشهای نوین آبخوانداری و پخش سیلاب بهعنوان راهکارهای هوشمندانه و همساز با طبیعت، نهتنها یک گزینه، بلکه یک راهبرد اساسی برای تضمین امنیت آبی ما محسوب میشوند.
وی ادامه داد: این فناوریها با ایجاد مکث و نفوذ سیلابهای مخرب در پهنههای مشخص، ضمن تغذیه مستقیم و سریع آبخوانهای تشنه، مانع از هدررفت این منابع ارزشمند بهصورت رواناب و تبخیر میشوند.
رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان گفت: ارزش افزوده این کار فراتر از ذخیره آب است؛ کاهش اثرات سیلهای ویرانگر، احیای پوشش گیاهی، تقویت معیشت پایدار کشاورزی و افزایش تابآوری جوامع محلی در برابر تغییرات اقلیمی از دستاوردهای کلیدی آن است.
آقامیرزاده، افزود: بنابراین، سرمایهگذاری و ترویج این روشها، در حقیقت سرمایهگذاری بر آینده این سرزمین و تبدیل تهدید سیل به فرصت توسعه پایدار است.
اتلاف بخشی از آب سیلاب
وی با اشاره به آبگیری پروژههای پخش سیلاب بر آبخوان استان کرمان گفت: پس از سالها انتظار برای باران، نخستین سیلابهای فصل در عرصههای پروژه پخش سیلاب مهار و هدایت شد، اما بااینوجود، فرسایش و تخریب بخشی از سازهها شامل خاکریزها و دروازههای انحراف، موجب اتلاف بخش قابلتوجهی از این آب گرانبها و کاهش کارایی پروژه شده است.
وی افزود: این رویداد، نتیجه سالها تلاش بیوقفه کار کارشناسانی و نیروی کار این مرکز برای احیای اراضی و تغذیه آبخوانها بود که خوشبختانه در بخشهای زیادی از پروژههای پخش سیلاب بر آبخوانهای اجرا شده توسط این مرکز در شهرستان گنبکی «پروژه آب باریک» شهرستان ارزوئیه «قادرآباد» و شهرستان شهربابک «میمند» آبگیری انجام شد.
میرزاده، اظهار داشت: اجرای این پروژهها با مهار و پخش سیلاب در بالادست باعث تقویت پوشش گیاهی عرصه و تغذیه مصنوعی آب خوانها شده و در پاییندست سبب تقویت آبدهی چاهها و قنوات میشود.
وی افزود: از طرفی با به تأخیرانداختن زمان تمرکز دبی رودخانهها از رخداد سیلاب و تخریب در پاییندست جلوگیری میکنند، اما بااینحال، همزمانی این فرصت کمنظیر با یک چالش فنی جدی، نگرانیهایی را به همراه آورده است.
رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان تصریح کرد: بررسیهای میدانی تیم فنی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان نشان میدهد که بهرغم ورود آب به سمت قسمتهایی از عرصههای پخش، بخش زیادی از این آب به دلیل تخریب خاکریزهای حفاظتی، بندهای انحرافی و فرسایش لبههای کانال پخش و آسیبدیدگی دروازههای کنترل، نتوانسته است بهخوبی هدایت شود و از دسترس خارج شده است که این مسئله باعث کاهش راندمان پروژهها در جذب و ذخیرهسازی سیلاب شده است.
لزوم ترمیم بندهای انحرافی آسیبدیده
آقامیرزاده، تأکید کرد: آب این سیلابها، سرمایهای ملی و حیاتی برای منطقه است که برای آبیاری درختان کاشته شده برای احیای منطقه و تغذیه سفرههای زیرزمینی به آن نیاز مبرم داریم.
وی گفت: اگر زیرساختهای آسیبدیده بهسرعت ترمیم و بهسازی نشوند، در مواجهه با بارشهای آینده نیز شاهد تکرار این اتلاف و ازدسترفتن فرصتها خواهیم بود و خود خطرات دیگر سیلاب و فرسایش خاک را برای مناطق مسکونی مجاور و پاییندست به همراه خواهد داشت.
وی یادآور شد: این گزارش حاکی از آن است که کارشناسان در حال تهیه گزارش فنی و برآورد اعتبار لازم برای تعمیرات اضطراری و مقاومسازی سازههای آسیبدیده هستند تا کارایی کامل پروژهها احیا شده و از هدررفت آبهای آینده جلوگیری شود.
میرزاده، با بیان اینکه در حال حاضر برنامههای عملیاتی پروژهها با امکانات اولیه نظیر تراکتور و نیروی کارگری با بازسازی قسمتی از خاکریزهای پخش در حال انجام است افزود: امید است با مساعدت اعتباری و پیگیری پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، امکان حفاظت از این سرمایههای ملی و افزایش بهرهوری این پروژهها فراهم شود.
جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان کلیک نمایید
